Woordenschat
Sumowoorden die u bij de show zult horen
Een korte woordenlijst van de termen die een presentator waarschijnlijk gebruikt, van de dohyo tot de tachiai, met de sumo-herkomst van elk woord.
Boek de sumoshow ↗Kort antwoord
Een handvol Japanse woorden dekt het grootste deel van wat er bij een sumoshow gebeurt: dohyo voor de ring, rikishi voor de worstelaar, gyoji voor de scheidsrechter, tachiai voor de charge, kimarite voor de winnende techniek en shiko voor de stamp. Deze gids definieert elk woord op basis van gepubliceerde bronnen, zodat het Engels van de presentator meteen duidelijk is.
Het korte antwoord
Leer zes woorden en u kunt het grootste deel van een show volgen: dohyo, rikishi, gyoji, tachiai, kimarite en shiko. Elk woord wordt hieronder gedefinieerd op basis van Wikipedia en het bijbehorende glossarium. Volgens de beschrijving leidt een Engelssprekende presentator de show, dus u hebt geen Japans nodig, maar de woorden helpen wanneer de presentator een techniek of ritueel benoemt en u het wilt koppelen aan wat u ziet.
Dohyo, de ring
De dohyo is de ring waarin een partij plaatsvindt. Wikipedia zegt dat een typische dohyo een cirkel is van 4,55 meter doorsnee, begrensd door gedeeltelijk ingegraven rijststrobalen, en dat deze tijdens toernooien op een vierkant platform van klei rust. Twee witte startlijnen markeren waar de worstelaars hurken. Een partij is beslist wanneer een worstelaar uit de cirkel wordt gedwongen of de klei aanraakt met een ander lichaamsdeel dan de onderkant van zijn voeten.
Rikishi en gyoji
Rikishi is het woord voor een sumoworstelaar. De gyoji is de scheidsrechter, die de wedstrijd leidt en tijdens toernooien wordt bijgestaan door vijf juryleden, shimpan genaamd, aldus Wikipedia. In een show kan de rol van scheidsrechter anders worden ingevuld, en de beschrijving gaat daar niet op in. Wanneer de presentator de artiesten aankondigt, kunt u het woord rikishi verwachten, en de gepensioneerde worstelaars van de show worden als zodanig geïntroduceerd.
Mawashi, de gordel
De mawashi is de gordel die een sumoworstelaar draagt. Wikipedia legt uit dat de worstelaars tijdens een partij elkaars mawashi vastgrijpen en deze gebruiken om de tegenstander te werpen of uit de ring te dwingen. De vechtstijl die op die greep is gebouwd, heet yotsu-zumo, terwijl het wegduwen van een tegenstander zonder stevige greep oshi-zumo is. Als de presentator een van beide stijlen noemt, beschrijft hij hoe de worstelaars hun handen gebruiken.
Tachiai, de charge
Tachiai is de eerste charge waarmee een partij begint, een woord gevormd uit het Japans voor staan en ontmoeten, aldus Wikipedia. Worstelaars kunnen met het hoofd vooruit chargeren, naar de borst stoten, in het gezicht slaan, de gordel grijpen of opzij ontwijken. De beschrijving noemt de enige partij van de show een tachiai, wat suggereert dat de charge het moment is om op te letten. De beschrijving gaat niet in op hoe de partij wordt opgevoerd.
Kimarite, de winnende techniek
Een kimarite is de techniek die een partij wint, aan het einde aangekondigd door de scheidsrechter. De Japan Sumo Association erkent er 82, aldus Wikipedia, maar slechts ongeveer een dozijn wordt vaak gebruikt. De meest voorkomende frontale bewegingen zijn de uitduw, oshidashi, en de krachtuitzet met gordelgreep, yorikiri. De beschrijving belooft beroemde technieken maar zegt niet welke, dus het commentaar van de presentator is essentieel.
Shiko, de stamp
Shiko is de oefening waarbij elk been zo hoog en zo recht mogelijk wordt opgeheven en vervolgens wordt neergestamp, honderden keren herhaald tijdens de training, volgens het woordenboek van Wikipedia. Het dient tevens als ritueel dat bedoeld is om demonen te verdrijven voorafgaand aan een partij. Het is de meest waarschijnlijke beweging die tijdens een trainingsdemonstratie wordt genoemd, hoewel de beschrijving niet vermeldt welke oefeningen de show bevat.
Chikara-mizu en zout
Er gaan twee kleine rituelen aan een partij vooraf. Worstelaars spoelen hun mond met chikara-mizu, krachtwater, op een manier die Wikipedia vergelijkt met het ritueel voor het betreden van een shinto-heiligdom. Ze gooien ook zout in de ring als symbolische reiniging. De vermelding belooft heilige rituelen, en dit zijn de bekendste, dus ze zijn het bekijken waard, hoewel de vermelding niet zegt welke de show opvoert.
Honbasho en banzuke
Een honbasho is een Grand Tournament, en er zijn er zes per jaar. De banzuke is de ranglijst die de volledige hiërarchie vastlegt, twee weken voor elk toernooi gepubliceerd, aldus Wikipedia. Bij de studioshow hebt u geen van beide woorden nodig, maar beide komen ter sprake zodra u vraagt hoe de show zich verhoudt tot de echte competitie, en het maarttoernooi in Osaka is het meest nabije.
Veelgestelde vragen
Wat betekent dohyo?
Het is de sumoring. Wikipedia beschrijft een cirkel van 4,55 meter doorsnee, begrensd door gedeeltelijk ingegraven rijststrobalen.
Wat is een kimarite?
Een kimarite is een winnende techniek. De Japan Sumo Association erkent er 82, hoewel er slechts ongeveer een dozijn vaak wordt gebruikt.
Wat is een tachiai?
De eerste charge aan het begin van een partij, van de Japanse woorden voor staan en ontmoeten.
Is Japans nodig bij de show?
Nee. De vermelding zegt dat een Engelssprekende MC de show leidt.
Bronnen